Phương pháp điều trị tối ưu virus viêm gan c mãn tính

Phương pháp điều trị tối ưu virus viêm gan c mãn tính

Ngày 30/8, tại Hà Nội, đã diễn ra Hội thảo khoa học “Điều trị tối ưu viêm gan C mãn tính trên bệnh nhân Việt Nam”. Tại hội thảo, các chuyên gia cùng các bác sỹ chuyên khoa đã cùng nhau thảo luận những thách thức trong điều trị viêm gan siêu vi C mãn tính tại Việt Nam, và chia sẻ những kinh nghiệm trong việc ứng dụng những phát triển của y học để giúp bệnh nhân Việt Nam viêm gan C mãn tính có nhiều cơ hội lành bệnh hơn.

Bệnh viêm gan c vào viện đã “mang án tử”

Bệnh viêm gan c vào viện đã “mang án tử”

Hơn 90% bệnh nhân nhiễm viêm gan C (“HCV”) không đủ điều kiện tiếp cận việc điều trị hoặc phải bỏ dở điều trị do áp lực chi phí. Thế nhưng, viem gan C lại là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến xơ gan và ung thư gan, có nguy cơ gây tử vong cao.

Thống kê từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới thành phố Hồ Chí Minh cũng cho thấy, mỗi tháng bệnh viện này tiếp nhận khoảng 800 bệnh nhân đến khám và điều trị bệnh viêm gan, đa phần bệnh nhân nhập viện trong tình trạng muộn. Theo thống kê, khoảng 85% trường hợp nhiễm viêm gan vi rút C sẽ chuyển thành viêm gan mạn tính. Đặc điểm của bệnh viêm gan vi rút C mạn tính là bệnh tiến triển thầm lặng từ 10-30 năm, nên bệnh nhân không biết mình mắc bệnh và không được chẩn đoán, điều trị kịp thời. Nhiều trường hợp bệnh nhân chỉ được phát hiện khi đã có biến chứng nặng như: xơ gan cổ trướng với biểu hiện trướng bụng, giãn mạch máu đường tiêu hóa, có thể vỡ gây chảy máu ồ ạt và tử vong; gan đã bị xơ khó hồi phục lại, dù tình trạng viêm có thuyên giảm; biến chứng ung thư tế bào gan.

Đồng thời, nhóm người có nguy cơ cao lây nhiễm viêm gan vi rút C trong cộng đồng vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Nhiễm viên gan c vào viện đã “mang án tử”

Tại Khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện Bạch Mai, chị N.T.L (Gia Lâm, Hà Nội) đang chăm sóc bố 52 tuổi hiện đang bị viêm gan vi rút C giai đoạn cuối, cho biết: “Trước đây bố tôi đã từng tiêm chích ma túy. Khi phát hiện đã bị viêm gan virút C giai đoạn cuối, gia đình tôi rất lo lắng cho quá trình điều trị căn bệnh này vì các khoản chi phí dự kiến rất tốn kém trong khi thu nhập của cả gia đình chỉ ở mức trung bình”. Ông L.T.H, bệnh nhân cùng phòng với bố chị L., bị viêm gan vi rút C 15 năm nay thì lại than phiền: “Từ ngày mắc bệnh, gia đình tôi đã phải lao đao bởi chi phí điều trị căn bệnh kéo dài. Do phát hiện muộn, bệnh chuyển sang giai đoạn mạn tính nên việc điều trị dài hơi khiến kinh tế gia đình ông suy sụp”. Ông Hải lo lắng cho biết ông rất ân hận vì mình có khả năng lây bệnh cho vợ con và chưa biết phải làm thế nào vì chưa có vắc xin phòng ngừa căn bệnh này.

Viêm gan vi rút C đối với người dân đã là một gánh nặng, cho nên những đối tượng có nguy cơ cao như những người có tiêm chích ma túy, mại dâm và ngay cả các nhân viên y tế cần phải được quan tâm đặc biệt.

Hiện dự án ưu tiên thực hiện ở 5 tỉnh thành có nhóm đối tượng có nhiều nguy cơ cao nhất để tiến hành nghiên cứu và thực hiện. “Dự định sẽ có khoảng 7.000 bệnh nhân được tầm soát trong dự án lần này. Các hoạt động của dự án ưu tiên cho những người có nguy cơ mắc bệnh nhằm giúp họ thực hiện được thói quen ngăn ngừa bệnh thông qua việc phát triển hướng tiếp cận thông tin và các dịch vụ phòng ngừa HCV như tiêm chích, ngừa lây nhiễm cho nhau…”, Bà Josselyn Neukom, đại diện của PSI cho biết thêm.

650.000 USD giúp phòng ngừa viêm gan vi rút C tại Việt Nam

Ở nước ta, hiện nay có từ 26,3% đến 98,5% những người tiêm chích ma túy (tỷ lệ trung bình ước tính khoảng 46%) đang sống với HCV, với tỷ lệ nhiễm HCV cao hơn trong số những người nhiễm HIV. Trong khi những người sử dụng ma túy có nguy cơ nhiễm HCV cao hơn, họ cũng là một trong những nhóm người có khả năng lây nhiễm HIV cao nhất trong cộng đồng.

Viêm gan C diễn tiến rất âm thầm

Ông Jan Van Acker, Trưởng Văn phòng Đại diện MSD tại Việt Nam trao tài trợ cho Bà Josselyn Neukom- đại diện tổ chức PSI

Với nỗ lực ngăn ngừa sự lây nhiễm viêm gan vi rút C, vừa qua Merck Sharp & Dohme (Asia) Ltd., (“MSD”) đã trao khoản tài trợ trị giá 650.000 USD (gần 14 tỷ đồng) cho Tổ chức Dịch vụ Dân số Quốc tế (“PSI”) để thực hiện dự án: “Tăng cường những biện pháp phòng ngừa bệnh viêm gan vi rút C tại Việt Nam”. Ông Jan Van Acker, Trưởng Văn phòng Đại diện MSD tại Việt Nam cho biết: “Hy vọng sự phối hợp giữa MSD và PSI để thực hiện dự án này sẽ đóng góp vào việc ngăn ngừa lây nhiễm vi rút viêm gan C mãn tính tại Việt Nam, đồng thời mang đến cho chúng ta thêm những phương pháp phòng ngừa hiệu quả, góp phần làm giảm gánh nặng điều trị cho gia đình bệnh nhân viêm gan vi rút C, đặc biệt là những đối tượng có nguy cơ cao nhất”.

Hy vọng, với sự hợp tác chặt chẽ giữa PSI và MSD qua dự án này, những hoạt động chủ yếu như tuyên truyền, tư vấn và khuyến khích thay đổi thói quen cần thiết ngăn chặn HCV cho nhóm người có nguy cơ cao nhưng chưa được chăm sóc đầy đủ sẽ được thực hiện một cách triệt để nhằm ngăn chặn lây nhiễm bệnh viêm gan c trong cộng đồng tại Việt Nam.

Thanh Châu báo : dantri.com.vn

Nghi án nữ minh tinh Angelina Jolie mắc bệnh viêm gan C

Nghi án Angelina Jolie mắc bệnh viêm gan C

Theo bạn bè của nữ minh tinh, dáng vẻ mảnh khảnh và gày hốc hác của Angelina là do cô bị viêm gan C.
Tuyên bố gây shock này bắt nguồn từ tờ National Enquirer. Tờ báo lá cải này cho biết, bạn bè thân thiết của Jolie khẳng định, nữ minh tinh mắc căn bệnh viêm gan C do dùng ma túy và xăm hình lúc còn trẻ.
“Brad nghĩ sức khỏe không tốt của Angelina là do cô bị stress, chính vì thế bạn bè lo lắng cô đang giấu diếm chuyện mình bị viêm gan C với cả chồng sắp cưới.”

Những câu hỏi thường gặp với Bệnh Viêm gan siêu vi C

Những câu hỏi thường gặp với Bệnh Viêm gan siêu vi C

Bệnh viêm gan siêu vi C là gì? Trước thập niên 90, người ta chỉ mới biết có bệnh Viêm gan siêu vi B và A. Sau đó, có những trường hợp

Viêm gan nhưng không tìm thấy siêu vi A hay B nên người ta gọi đó là Viêm gan không phải A khôngphải B.Từ năm 1989, một siêu vi khuẩn mới được phát hiện cũng có khả năng gây viêm gan, đó là siêu vi C. Từ đó, các xét nghiệm mới để khảo sát siêu vi C ra đời. Khi làm các xét nghiệm này cho những bệnh nhân bị viêm gan không phải A không phải B thì người ta phát hiện đa số những người này có sự hiện diện của siêu vi C.

viem-gan-c

-   Ngoài siêu vi A, B, C, bệnh viêm gan còn có thể gây ra do các loại siêu vi khác như siêu vi D, E, G…

Viêm gan siêu vi C có giống viêm gan siêu vi B hay không?

- Không. Đây là hai loại siêu vi hoàn toàn khác nhau về cấu trúc lẫn khả năng gây bệnh nhưng cả hai loại siêu vi trên đều gây hư hại cho gan.

Có nhiều người bị bệnh này không?

-   Người ta phỏng đoán có khoảng 150 – 200 triệu người đang mang viêm gan C mãn tính trên toàn thế giới. Mỗi năm, cứ 100000 người, sẽ có từ 1-3 người mới mắc bệnh. Tỷ lệ người nhiễm siêu vi C thay đổi theo từng vùng ( trung bình 0,1- 5% ). Ở Việt Nam hiện nay, tỷ lệ này vào khoảng 2% và còn có khuynh hướng gia tăng.

Tôi bị nhiễm siêu vi C bằng cách nào?

-   Siêu vi C được lây truyền chủ yếu qua đường máu. Do vậy, vì bất cứ lý do gì mà chúng ta tiếp xúc với máu của những người bị nhiễm siêu vi C thì đều có khả năng mắc bệnh này. Khoảng 10 năm trước đây, những trường hợp nhiễm bệnh do truyền máu chiếm 10%. Hiện nay, nhờ có các phương thức để tầm soát viêm gan C ở những người cho máu, cho nên nguy cơ lây nhiễm sau truyền máu đã giảm đi đáng kể, chỉ còn vào khoảng 0,5% ở các nước phát triển. Ở nước ta hiện nay, tại các bệnh viện và các trung tâm y tế lớn, người ta đã đặc biệt chú ý đến việc tìm và loại bỏ các máu bị nhiễm siêu vi C, HIV…

-   Đường truyền bệnh khá quan trọng hiện nay là qua việc dùng chung kim và ống chích. Có khoảng 60-90% những người chích xì ke sẽ bị nhiễm siêu vi C.Ngay cả khi dùng kim và ống chích riêng, những người chích xì ke vẫn có thể bị nhiễm bệnh là do họ vẫn dùng chung các vật dụng để chuẩn bị cho mũi chích như muỗng, màng lọc…

Ở những người hít cocain mà không chích xì ke vẫn có nguy cơ bị lây nhiễm siêu vi C do việc chia xẻ các mẫu thuốc hít và do họ thường bị những vết trầy sướt hay loét ở niêm mạc mũi. Những phương cách lây truyền khác: Qua tiếp xúc tình dục: khác với siêu vi B, việc lây lan siêu vi C do tiếp xúc tình dục rất thấp nếu chúng ta giữ chế độ ” Một vợ, một chồng “.

-    Tỉ lệ lây nhiễm từ mẹ sang con thay đổi từ 0,3%, nếu mẹ bị nhiễm thêm HIV thì khả năng lây truyền siêu vi C cho con có thể lên đến 20-30% Châm cứu, xâm mình, xỏ lỗ tai, dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu…với người bị bệnh.

-    Do sử dụng các dụng cụ không đảm bảo sát trùng đầy đủ trong lúc mổ hoặc khi thực hiện các thủ thuật như nội soi, sinh thiết, chữa răng…Tuy nhiên, có khoảng 20-40% bệnh nhân bị viêm gan C mà không tìm được nguồn lây rõ ràng.

Làm thế nào để biết mình bị viêm gan siêu vi C?

-Đa số những người bị nhiễm siêu vi C không hề hay biết mình bị bệnh vì phần lớn họ không có triệu chứng gì. Nếu có, triệu chứng cũng gần tương tự như một số bệnh khác  ví dụ như mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tiêu hóa, sụt cân hay đôi khi có đau tức vùng dưới sườn bên (P).Rất ít trường hợp bệnh nhân có triệu chứng vàng da, vàng mắt.Một điều đáng lưu ý là không có sự liên quan rõ rệt giữa triệu chứng và mức độ nặng nhẹ của bệnh.

Nói một cách khác, có những người than phiền rất nhiều triệu chứng nhưng mức độ viêm gan lại nhẹ; ngược lại có những người không cảm thấy có triệu chứng gì nhưng tình trạng viêm nhiễm ở gan lại đang tiến triển khá nhiều.

- Việc phát hiện nhiễm siêu vi C thường là tình cờ đứng trước một trường hợp có xét nghiệm men gan tăng cao hơn bình thường khi bệnh nhân đi khám sức khỏe định kỳ, chuẩn bị trước mổ…Lúc đó, để tìm nguyên nhân của bệnh gan, các bác sĩ thường cho làm xét nghiệm tầm soát siêu vi B và C. Những trừơng hợp khác thừơng được phát hiện khi bệnh nhân đi hiến máu.

Muốn biết bị nhiễm siêu vi C, cần làm các xét nghiệm gì?

-   Xét nghiệm dùng để tầm soát tình trạng nhiễm siêu vi C là anti-HCV. Đây là một loại kháng thể do cơ thể tạo ra để phản ứng lại với một vài thành phần cấu tạo của siêu vi. Khi anti-HCV dương tính thì không có nghĩa là cơ thể đã tạo được yếu tố bảo vệ chống lại bệnh này mà chỉ chứng tỏ rằng bệnh nhân đã hoặc đang bị nhiễm siêu vi C. Nói một cách khác, bệnh nhân không được ” miễn dịch “với bệnh khi có anti-HCV dương tính. C

ần lưu ý rằng trong một số trường hợp, lúc đầu anti-HCV âm tính nhưng sau 1-2 tháng thử lại thì thấy dương tính. Đó là do anti-HCV thường xuất hiện muộn sau khi bị nhiễm siêu vi C. - Muốn xác định chắc chắn sự hiện diện diện của siêu vi C, người ta có thể làm thêm xét nghiệm tìm HCV-RNA trong máu. Đây là một xét nghiệm khá đắt tiền vì vậy chỉ nên làm khi nào các bác sĩ chuyên khoa Gan thấy thật cần thiết như để quyết định điều trị hay theo dõi điều trị nhằm tránh lãng phí tiền bạc.

-   Bác sĩ có thể đề nghị làm sinh thiết gan cho bạn. Đây là phương pháp thực hiện bằng cách dùng kim nhỏ chích qua da, vào gan để lấy ra một ít tế bào gan và đem quan sát dưới kinh hiển vi. Xét nghiệm này cho phép các Bác sĩ xác định được mức độ hư hại của gan, chẩn đoán giai đoạn bệnh, quyết định và đánh giá hiệu qủa điều trị một cách chính xác nhất.

Những người nào cần tầm soát xem có nhiễm siêu vi C?

Trước tiên là những người đi hiến máu để đảm bảo các loại máu truyền cho người khác không gây nhiễm siêu vi C. Kế đến là những người đã từng được truyền máu và nhất là phải truyền máu nhiều lần như những người bị bệnh ưa chảy máu, chạy thận nhân tạo…Sau đó là những người chích xì ke. Các đối tượng này không phải xét nghiệm tìm siêu vi C mà còn phải tìm cả siêu vi B, HIV…

- Ngoài ra, trẻ sơ sinh của những bà mẹ bị nhiễm siêu vi C, những người được mổ nhiều lần,châm cứu, xâm mình, các nhân viên y tế…cũng nên được làm xét nghiệm tìm siêu vi C.

Tôi phải làm gi khi được chẩn đoán là bị nhiễm siêu vi C?

Khi bị nhiễm siêu vi C, 80-85% bệnh nhân không có khả năng loại trừ siêu vi ra khỏi cơ thể và sẽ chuyển sang tình trạng nhiễm siêu vi C mãn tính. Trong giai đoạn này, gan có thể tiếp tục bị hư hại. Để đánh giá tình trạng trên, bạn nên đến bác sĩ chuyên khoa để được làm một số xét nghiệm về gan như men SGOT ( AST ) và SGPT ( ALT). Một điều đáng lưu ý rằng trong giai đoạn viêm gan C mãn tính, mengan có thể thay đổi bất thường: lúc tăng lúc giảm về trị số bình thường, cho nên khi thấy xét nghiệm men gan bình thường không cónghĩa là bệnh đã ổn định mà cần theo dõi men gan mỗi tháng, ítnhất là 3 lần liên tiếp mới đánh giá được tình trạng hư hại của gan.

Bệnh viêm gan siêu vi C có nguy hiểm gì không?

- Một trong những đặc điểm quan trọng của nhiễm siêu vi C là đa số bệnh nhân sẽ không có khả năng tự loại trừ siêu vi ra khỏi cơ thể và họ sẽ trở thành người mang viêm gan C mãn tính.Trong số đó, 25%bệnh nhân có men gan bình thường, tình trạng tiến triển sang viêm gan mãn rất chậm và gan bị hư hại rất ít, họ được gọi là người ” lành ” mang siêu vi C. Các bệnh nhân còn lại sẽ chuyển sang viêm gan C mãn tính.

Nên làm gì khi bị nhiễm bệnh viêm gan siêu vi B ?

Nên làm gì khi bị nhiễm bệnh viêm gan siêu vi B ? 

  Khi phát hiện mình bị nhiễm bệnh siêu vi viêm gan B, trước tiên là bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn kỹ về quá trình theo dõi và điều trị. Ngoài ra thay đổi lối sống cũng có thể một phần gíup bạn kiễm soát được viêm gan B vì một lối sống lành mạnh cũng giúp bảo vệ gan của bạn và ngăn ngừa sự tiến triễn đến xơ gan:

            Ăn uống hợp lý:  Chế độ ăn tốt nhất chỉ chứa vừa đủ chất dinh dưỡng và năng lượng thiết yếu tuy nhiên cũng không nên kiêng khem quá mức mà là cần cân đối, đa dạng đủ chất đạm, hạn chế chất béo, giảm muối, uống nhiều nước.

            Uống rượu khi đang bị viêm gan B có làm bệnh nặng hơn, càng uống rượu bạn càng đặt mình vào tình trạng nguy hiểm gây tổn thương gan  có thễ dẫn đến xơ gan kể cả ung thư gan

            Vận động để khỏe mạnh: Tập thể dục tuy không thải trừ được siêu vi ra ngoài nhưng có tác dụng gíup bạn giữ cơ thể khỏe mạnh. Bạn có thể đi bộ, tập bơi, yoga hoặc thái cực huyền. Tuy nhiên cần nhớ là không nên tập luyện quá sức vì có thể làm cho hệ miễn dịch của bạn yếu đi

            Bỏ hút thuốc lá : vì gan chịu trách nhiệm phân hủy các hoá chất độc hại và những chất nay gồm có các chất độc trong khói thuốc . Để giữ cho gan khoẻ mạnh và cải thiện tình trạng sức khoẻ  chung cho cơ thể bạn nên bỏ hút thuốc lá.

            Thận trọng khi điều trị với các thuốc và các loại thảo mộc vì một số trong các chất này được chuyển hoá tại gan, nếu sử dụng sẽ làm tăng gánh nặng cho gan của khi còn phải đối phó với nhiễm siêu vi viêm gan B. Cần lưu ý các thuốc kháng viêm không chứa steroid, acetaminophen và các thuốc từ thảo mộc có thể gây độc cho gan vì vậy khi cần sử dụng phải hỏi ý kiến của thầy thuốc.

Nên làm thế nào để tránh lây nhiễm viêm gan siêu vi b cho người khác

Khi được phát hiện bị nhiễm siêu vi viêm gan B nguy cơ lây nhiễm cho những người chung quanh nhất là  người thân cũng là mối quan tâm cần thiết. Trước hết những người thân như cha mẹ, anh em ruột, vợ chồng, con cái cần được xét nghiệm để tầm soát có bị nhiễm siêu vi viêm gan B chưa.

 Phụ nữ mang thai có nhiễm bệnh siêu vi viêm gan B với HBe dương tính có nguy cơ lây nhiễm cho trẽ khi sinh là 90% vì vậy cần phải được xét nghiệm HBsAg khi có thai và nếu bà mẹ bị nhiễm cần được đến Bác sĩ chuyên khoa tư vấn điều trị phòng ngừa lây nhiễm và chích ngừa cho trẻ sơ sinh tropng vòng 24 giờ đầu dau sinh.

  Nếu chưa bị nhiễm tốt nhất nên được chủng ngừa vaccin. Người mang mầm bệnh cần có biện pháp đề phòng như không dùng chung các vật dụng cá nhân có nguy cơ lây nhiễm như: bàn chải đánh răng, dao cạo râu, dụng cụ cắt móng tay…; tránh làm vây máu khi bi vết thương, hay lau sạch máu bằng thuốc sát trùng. Nên sử dụng biện pháp bảo vệ khi quan hệ tình dục.

Khi biết mình bị nhiễm bệnh viêm gan siêu vi B có thể bạn sẽ mang tâm trạng lo lắng nhiều, thường bị áp lực về tâm lý, tốt nhất nên gặp và trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn  chọn lựa  cách điều trị nào tốt nhất để bảo vệ gan của bạn.

500.000 bệnh nhân viêm gan C mãn tính không đáp ứng với điều trị

500.000 bệnh nhân viêm gan C mãn tính không đáp ứng với điều trị

Đây là thông tin được GS-BS Phạm Hoàng Phiệt – Chủ tịch Hội Gan Mật TPHCM đưa ra tại hội thảo “Tiến bộ mới trong dieu tri viem gan c” do Hội Gan Mật tổ chức vào ngày 2.8.

Ảnh minh họa

Tại VN, tỉ lệ nhiễm viêm gan C là 5% (tương đương 4,5 triệu người). Trong vòng 10 năm qua, số lượng bệnh nhân bị xơ gan mất bù do bệnh viêm gan siêu vi C tăng hơn 4 lần, năm 2011 có khoảng 500.000 bệnh nhân viêm gan C mãn tính được tiên đoán là người không đáp ứng với điều trị. Biến chứng xơ gan và ung thư gan dễ xảy ra trên bệnh nhân bị bệnh gan tiến triển. Theo GS-TS-BS Rajender Reddy - Giám đốc Trung tâm bệnh học gan Trường ĐH Pennsylvania, Mỹ, với tiến bộ mới được triển khai gần đây cho thấy, bệnh nhân viem gan C man tinh type 1 bị thất bại trong lần điều trị trước đó hoặc khó điều trị có tỉ lệ đáp ứng siêu vi lâu dài lên hơn 70% (so với trước đây chỉ được 42%).    

Theo : Laodong.com.vn

Võ Tuấn

Mạn tính hay mãn tính ??

Mạn tính hay mãn tính ??

Lên mạng đọc thấy bài viết hay này từ from Dr. HUYNH KHAC CUONG trên blog của BS Đỗ Hồng Ngọc. Nên post lên diễn đàn cho mọi người đọc chơi.

Bài viết bình luận về một chủ đề văn chương tiếng Việt: mạn tính hay mãn tính ??

" Hiện nay trên báo đài thì từ “mãn tính” rất phổ biến … Thầy NGÔ GIA HY ngay từ thuở trước 1975 đã phê phán gay gắt từ “mãn” tính này và chủ trương dùng từ “mạn” tính … Tuy nhiên, mặt khác, tôi cũng được biết rằng ở một số Bộ Môn thuộc các trường đại học y khoa, khi trình luận án Tiến Sĩ/Thạc Sĩ/Nội Trú, thì sẽ bị trừ điểm nếu học viên không dùng đúng danh từ “mạn tính” — và có khi vice-versa ở một vài Bộ Môn khác.

Trong y học, chúng ta chia bệnh tật nôm na làm 2 loại :
– Các bệnh cấp tính (“acute” / “aigu/aiguë”) là các bệnh xảy ra đột ngột, thời gian mắc bệnh và điều trị ngắn, td. Như bệnh chua benh ve gan cap…

- Các bệnh mãn/mạn tính (“chronic” / “chronique”) là các bệnh xảy ra từ từ và kéo dài, thời gian trị liệu thường phải lâu. Trong đó có các bệnh nhiễm trùng như lao, phong cùi, AIDS, viem gan c man tinh, viêm gan c men cao … và các bệnh không nhiễm trùng như đái đường, cao huyết áp, viêm thoái hoá khớp …

Ngay ở Bộ Môn Tai-Mũi-Họng Đại Học Y Dược chúng tôi, cũng cái vụ danh từ này mà cự cãi nhau (nhẹ nhàng, thôi) suốt cả gần 30 năm qua … Thầy NĐ BẢNG và tôi thì chủ trương “mạn tính”, còn các thầy lớn tuổi khác thì đều viết “mãn tính” …

Trước khi phân tích văn chương đôi chút, thì tôi xin phép nhắc lại 2 điều cấm kỵ ban bố khắp Trung Quốc dưới triều nhà Thanh (từ thế kỷ XVII đến 1911): 1) ai không để tóc thắt bím dài thì sẽ mất thủ cấp;
2) ai gọi Mãn Thanh thì cũng sẽ bị chặt đầu (mà phải nói đúng tên là Đại Thanh).

Điều cơ bản cần khẳng định là cả 2 chữ “mạn” và “mãn” không xuất phát từ chữ Nôm, mà đều có nguồn gốc chính quy từ tiếng Hán; trên cơ sở đó có thể tạm phân tích như sau: (tham khảo một phần theo Wiktionary / Wikipedia)

A) Danh từ (noun):

• Mạn = miền, vùng
• Mạn = mạn thuyền, tức là phần sàn phía ngoài của khoang thuyền
• Mạn = còn được dùng trong một số chữ như lãng mạn, tản mạn …
• Tiếng Hán “mạn” mặc nhiên bao hàm ý nghĩa từ từ, chậm chậm, dài lâu, td. Như mạn đàm (= tà tà mà đàm đạo đàm phán) hay Truyền Kỳ Mạn Lục (= truyện dài nhiều tập).
• Mãn = con mèo —- người Việt lâu năm nói lái lại thành “mảo”, td. Nhu Tết Tân Mảo 2011

B) Động từ (verb):

• Mãn = to terminate, to finish
• Mãn = ám chỉ kết thúc một quá trình / đã đủ một thời hạn xác định của một sự vật, td. Như mãn tang, mãn hạn, mãn nhiệm, mãn khoá, mãn hạn tù, mãn phần (= chết), mãn dục nam (andropause) hay … mãn kinh (nguyệt)
• ((do đó mà người Hán muốn châm biếm khi nói Mãn Thanh, tức là chấm dứt chế độ cai trị manchu))
• Mãn = củng còn gặp trong một số từ đa dạng như thoả mãn, mỹ mãn, mãn cầu, bất mãn … Và có lẻ ngộ nghĩnh nhất là danh từ “mãn nhãn” được một số tờ báo Việt Nam gần đây dùng để mô tả những chiếc xe ôtô đời mới cùng với các cô người mẫu xinh đẹp đứng bên cạnh trong các dịp auto expo.

Cả hai “mãn” và “mạn” đều có tính từ; nhưng riêng “mạn” thì không có động từ, mà chỉ có tính từ … Thế nhưng, xét riêng về phạm trù tính từ (adjective) thì hội nghị các nhà văn học và ngôn ngữ học ViệtNam hải ngoại — dạy tiếng Việt ở các trường đại học khắp thế giới — đều thống nhứt rằng “mãn” hay “mạn” đều là một, và có thể chấp nhận sử dụng 2 tính từ này một cách identic như nhau !! 

Kết luận : “mạn tính” là chuẩn xác; còn nếu xét riêng về phương diện tính từ thì “mạn” tính là chính xác, nhưng “mãn” tính (vốn khá thông dụng trong dân gian) cũng không phải là sai.

Bản thân tôi cũng được Bộ Y Tế phân công trong uỷ ban soạn danh từ khoa học-kỹ thuật Tai-Mũi-Họng … Mỗi lần thảo luận nhau về dịch thuật cũng như ý nghĩa danh từ, thì cứ 10 người có đến 10 ý, miền Nam và miền Bắc dùng danh từ khác nhau, không ai chịu ai cả và mạnh ai nấy kiên định/cố chấp lập trường của mình … Cả ngày trời lắm khi vẫn chưa xong một chữ “điếc” … Đàm phán bàn về tiếng Việt thì … ôi thôi, thầy chạy … "

Nguồn :benhhoc.com

Anh chị nào cho ý kiến xem!!!!